DRODZY RODZICE!

W ramach zdalnego nauczania przesyłam kilka propozycji ćwiczeń z zakresu logopedii, które warto stosować z dziećmi w celu jak najlepszego komunikowania się, wyraźnej wymowy lub w ramach profilaktyki logopedycznej: UWAGA: Normą rozwojową jest, jeśli dziecko w wieku: -3 lat – porozumiewa się prostymi zdaniami, wymawia wszystkie samogłoski i spółgłoski [p, pi, b, bi, m, mi, n, ni, f, fi, w, wi, t, d, l, li, ś, ź, ć, dź, j, k, ki, g, gi, ch]. -4 lat – wymawia [s, z, c, dz]. 5 – 6 lat – wymawia [sz, ż, cz, dż, r]. -7 lat – ma utrwaloną poprawną wymowę wszystkich głosek oraz opanowaną technikę mówienia. Co powinno wzbudzać Rodzica niepokój? Potencjalne problemy z narządami mowy mogą być zaobserwowane jeszcze zanim dziecko na dobre zacznie komunikować się werbalnie. Im wcześniej rozpocznie się ćwiczenia, tym większa szansa na całkowite przepracowanie trudności. W wieku 6 lat dziecko powinno już mówić całkowicie poprawnie. Ten czas do 5-6 roku życia to najlepszy i najefektywniejszy okres dla korygowania powstałych wad czy wyrównywania braków. Dopóki mowa się kształtuje, można ją modyfikować, regulować, usprawniać, wpływać na jej rozwój. Po tym okresie, w wieku szkolnym i późniejszym, dziecko ma już utrwalone to, co osiągnęło dotychczas - niestety utrwalone są już także wady. Poddawanie terapii zaburzeń komunikacji w późniejszym wieku nie jest więc już kształtowaniem mowy, a jedynie jej poprawianiem. Przebiega więc wolniej i wymaga intensywniejszych działań zarówno ze strony terapeutów, rodziców, jak i samego dziecka.


Dlatego tak ważne jest, by jak najszybciej reagować na wszelkie niepokojące objawy związane z mową dziecka. Jej prawidłowy rozwój jest podstawą prawidłowego rozwoju małego człowieka, jego osobowości, procesów myślenia, tego, jak będzie radziło sobie w szkole i jak będzie funkcjonować w wymiarze

Dla wszystkich dzieci: Poniżej opisuję ćwiczenia wstępne, które dziecko może wykonywać razem z rodzicem, najlepiej przed lustrem.

Ćwiczenie warg

  • ułożenie ust w dzióbek

  • masaż warg –nagryzanie, przeciąganie

  • nakładanie warg jedną na drugą

  • parskanie

  • uśmiech z zamkniętymi wargami

  • przyciąganie przez słomkę skrawków papieru

Ćwiczenie języka

  • policz dokładnie swoje zęby czubkiem języka

  • Otwórz szeroko usta (dolna szczęka musi być luźna) przechodź czubkiem języka – za górne zęby aż do podniebienia miękkiego – do języczka.

  • masuj czubkiem języka dziąsło górne  od prawej do lewej strony i z powrotem

  • masuj dziąsło dolne od prawej do lewej strony i z powrotem

  • kląskanie

  • uderzanie dynamiczne końcem języka za górnymi zębami

  • zrób łopatkę – rozszerz język maksymalnie i czubek skieruj do góry

  • unoszenie czubka języka do nosa (przy czym język jest wąski)

  • unoszenie czubka języka do nosa (przy czym język jest szeroki)

  • masuj czubkiem języka podniebienie twarde (za zębami w lewo i w prawo i w tył i w przód)

Ćwiczenie policzków

  • wydymamy policzki (balonik)

  • przepychamy powietrze z jednego do drugiego (balonik)

  • przechodzenie od balonika do rybki (mocno ściągnięte policzki)

wypychanie policzków czubkiem języka Ćwiczenia: Zaczynamy najpierw od „rozgrzewki” narządów artykulacyjnych: 1.Ćwiczenia języka: oblizywanie warg, oblizywanie zębów, dotykanie językiem wargi górnej i dolnej, kierowanie języka do kącików ust – w prawo i w lewo, kląskanie językiem – zabawa w konika. 2.Ćwiczenia warg: szerokie otwieranie ust i zamykanie, układanie dolnej wargi na górną i górnej na dolną, zaciskanie warg, ściskanie i rozciąganie warg, układanie warg w „ryjek”, wymawianie samogłosek „a-o'”przy szeroko otwartych ustach.

Rymowanka na pamięć dla wszystkich dzieci:

Raczek ma czerwony kubraczek.

Pingwin czarno-biały fraczek.

Zieloną sukienkę ma żabka,

taką zieloną, jak wiosenna trawka”.

Ćwiczenia dla młodszych dzieci:

-sa, so, se, su, sy

-asa, oso, ese, usu, ysy,

-as, os, es, us, ys

-sasa soso, sese, susu, sysy. Ćwiczenia: Dziecko ma przed sobą lusterko. Opowiadamy historyjkę (bajeczkę) i pokazujemy ruchy języka - a dziecko naśladuje nas. Bajka logopedyczna:
Język wybrał się na wycieczkę do lasu. Pojechał tam na koniku (kląskanie językiem - naśladowanie konia). Na łące zatrzymał konia (prr). Następnie rozejrzał się dookoła (język ruchem okrężnym oblizuje wargi: górną i dolną). Potem wszedł do lasu (język chowamy w głąb jamy ustnej). Przeszedł las wzdłuż (język przesuwamy po podniebieniu w stronę jamy gardłowej) i wszerz (przesuwamy językiem za zębami górnymi i dolnymi). A wtedy przedarł się przez gęstwinę krzewów i drzew (język przeciskamy przez zaciśnięte zęby). Zauważył, że zrobiło się ciemno. Rozejrzał się w prawo i w lewo, spojrzał w górę i w dół (język przesuwamy z jednego końca ust do drugiego - od ucha do ucha, potem sięgamy nim nosa i brody - ćwiczenie powtórzyć kilka razy). Wsiadł na konia i pojechał do domu (klaskanie językiem). Ćwiczenia: ca-co-ce-cu-cy, aca-oco-ece-ucu-ycy, ac-oc-ec-uc-yc, caca-coco-cece-cucu-cycy.

Ćwiczenie: zestaw wyrazów różniących się jedna głoską:

1.fala-Wala, fiolka-Wiolka, frak-wrak, wafel-Wawel.

2.sad-zad, sera-zera, socha, zocha, kosa-koza. 3.Basie-bazie, siać-ziać, siemię-ziemię. 4.noce-nodze, ciało-działo, cielę, dzielę, cień-dzień, bucik-budzik, dziecina-dziedzina, sieci-siedzi. 5. fason-wazon. strata-zdrada, strofy-zdrowy, stanie-zdanie, strój-zdrój, papa-baba, pompa-bomba, koduje-gotuje, trudy-dryty, kaseta-gazeya, kupić-gubić, stopić-zdobić.

Ćwiczenia dla dzieci starszych:

-sza, szo, sze, szu, szy,

-asza, oszo, esze, uszu, yszy,

-asz, osz, esz, usz, ysz,

-szasza, szoszo, szesze, szuszu, szyszy.

Wiersz do powtarzania w celu utrwalania prawidłowej wymowy głoski „sz”:

Sz jak szop” Małgorzata Strzałkowska

Sześć po szóstej na ulicy Szerokiej,

obok szkoły, po chodniku,

z jednej strony szedł szop w szortach,

z drugiej strony – Szkot w szaliku.

Szkot do szopa rzecze szorstko:

- Zmykaj, szarobury szopie! Zmykaj, szarooki Szkocie, bo spieszę się do Sztumu! Szop na Szkota sztywno patrzy, Szkot na szopa zerka w szoku – kto tu komu ma ustąpić? To dopiero straszny szkopuł!

Wtem szablista się pojawił i powiedział:

Szop – do szopy, Szkot – do Szkocji!

Dość tej szopki! Dość i kropka!

Szop i Szkot do dziś tak stoją.

Jaka tego jest przyczyna?

Tłum zgaduje, lecz nikt z tłumu

nie wie, jak ten szkopuł się nazywa!

Jaki morał, moi mili,

z historyjki tej wynika!

Że czasami, choć przelotem

warto zajrzeć do słownika.

Tu szanownym czytelnikom

wyjaśnieniem szybko służę,

że szkopułem nazywamy

zwykły ludzki problem.

Ćwiczenie: cza-czo-cze-czu-czy, acza-oczo-ecze-uczu-yczy, acz-ocz-ecz-ucz-ycz, czacza-czoczo-czecze-czuczu-czyczy. Wiersz do powtarzania w celu utrwalania głoski „cz” w wymowie: „Cz jak czapla”-Małgorzata Strzałkowska Człapie w Czaczu czarna czapla,

czarnym oczkiem czujnie zerka.

Człap! Człap!Człapiąc w grząskim mule,

swą czuprynę czochra czule.

Człapie tak od czterech godzin

i do siebie głośno gada,

często gęsto marszczy czoło,

i za wierszem wiersz układa.

Człap! Człap! Człapie czarna czapla,

Człapiąc wiersze sobie kleci.

Wtem spojrzała i zdębiała -

co za czort tam w górze leci?

Czapla w mig przestała człapać

i z wrażenia aż usiadła,

nigdy bowiem nie widziała

tak strasznego czupiradła.

- Czołem! Cześć! - zawołał. - Jestem czarnoksiężnik Czarek! Ucałował czaplę w łapkę, po czym spojrzał na zegarek.

- Dziś na czary nie ma mody, wyżyć z czarów nie da rady, no cóż, czasy się zmieniły... Poszukałem więc posady.

W wydawnictwie, w pocie czoła, już pracuję cztery lata i wydaję z powodzeniem najbzdurniejsze wiersze świata.

Lecz pomysłów mi brakuje – choć czytelnie wszystkie zlazłem i czytałem czasopisma, nic bzdurnego nie znalazłem.

Czasem czuję, że zwariuję

przez ten brak bzdur, daję słowo!

Droga czaplo, bądź człowiekiem!

Napisz dla mnie to i owo!

Czapla skrzydła rozwinęła,

że aż zatrzeszczały kości,

- Zgoda! Czego my, poeci, nie robimy dla ludzkości!                                                                                                                                                           Miłej zabawy podczas ćwiczeń logopedycznych!